Poedercoaten, zelf doen

Poedercoating bestaat al bijna vijftig jaar en wordt in de industrie gebruikt om een harde, slijtvaste professionele finish aan produkten te geven. Ook in de motorwereld wordt het vaak toegepast, kijk maar eens naar je frame. Het principe is simpel: na voorbereiden en ontvetten van het component wordt een negatieve verbinding daaraan bevestigd en het poeder positief geladen, met als gevolg dat het poeder door het object wordt aangetrokken als bijvoorbeeld stof naar een tv-scherm.

Een van de belangrijkste voordelen van dit process is dat een coating tot de gewenste dikte wordt opgebouwd, waarna het isolerend gaat werken en een verdere opbouw wordt verhinderd. Erg makkelijk dus en ervaring is daarbij niet of nauwelijks nodig.

Uitharden
Nadat het object is voorzien van de coatinglaag moet deze worden ‘gecured‘, ofwel gedroogd. Dit kan het best in een electrische oven worden gedaan. De meeste coatings kunnen binnen ongeveer tien minuten op 180 graden volledig uitharden. Dat betekent dat het gehele proces in een gemiddelde oven zo’n twintig minuten duurt van start tot eind, inclusief het opwarmen van de oven. Laat het component op natuurlijke wijze afkoelen waarna het gereed is om te worden gebruikt. Zo simpel is het.

Wat is er voor nodig
Het poedercoaten, dat kun je dus ook zelf. Er zijn hobbysetjes voor in de handel. Zo vonden wij bij Vocor International BV een complete set met onder andere een spray-gun met lans, voetschakelaar, vochtafscheider, poedercontainers, electrostatische basis unit en twee reservenozzles. Met een halve kilo zwart poeder een aardige basis om een start te maken, denken wij. Prijs: € 250. 

Aan de compressor worden niet al te hoge eisen gesteld. 17 psi of net iets meer dan 1 bar is genoeg druk om een wolk positief geladen poeder in de richting van het onderdeel te blazen en een tank van 25 liter voldoet ook al prima. Met andere woorden, de typische huis en tuin compressor van de bouwmarkt en je bent op weg.

abonneer gratis!!!

Abonneer gratis op onze maillinglist en word automatisch op de hoogte gebracht wanneer er weer iets interessant is te lezen.

De oven is natuurlijk een heel ander verhaal. Nu kun je daarvoor wel een oude oven uit de keuken gebruiken, helemaal geweldig voor kleine onderdelen, maar kan daarna niet meer worden gebruikt om uw dagelijkse maaltijd in te bereiden. De dampen die bij het uitharden vrijkomen zijn namelijk niet écht gezond. Voor grotere componenten kan men natuurlijk een bijpassende – industriële – oven aanschaffen, maar voor de gemiddelde hobbyist is de greep in het huidhoudpotje daarvoor net iets te groot. Andere methoden zijn bijvoorbeeld infrarood-droging of gewoon met de verfstripper. Dat laatste gaat dan wel een stuk langzamer, centimeter voor centimeter, maar zo’n ding heb je vast nog wel ergens liggen.

Voorzorgsmaatregelen
Hoe mooi zo’n poedercoating ook is, de binnenkant van je longen wil je er liever niet mee voorzien. Longen houden namelijk helemaal niet van poeder en dus moet er worden geventileerd. Nu kun je voor de kleine onderdelen zelf een spuitcabine in elkaar timmeren, randen en kieren netjes dichtkitten en sprayen maar. De grotere onderdelen vergen echter een heel andere aanpak, omdat je zelfbouw spuitcabine qua formaat ongetwijfeld niet voldoet. Spuit je bijvoorbeeld je frame in de garage, zet dan alle ramen en deuren open en gebruik een professioneel stofmasker. Die zijn helemaal niet meer zo duur tegenwoordig. Gebruik ook een goede veiligheidsbril en latex of rubber handschoenen. 

Aan de slag
Verwijder roest en corrosie zorgvuldig. Doe je dat niet, dan zal de roest tijdens het drogen gaan reageren met de coating en door het borrelen gaten in de coating slaan. Dat is niet mooi en maakt de coating nutteloos. Ontvet het onderdeel met een pluisvrije doek. Stukjes stof die achterblijven, zorgen voor jarenlang genot, want je blijft ze in je aalstrakke coating zien. En dat is natuurlijk jammer. Goede voorbereiding is ook hier het halve werk, dus plak je component mooi af, daar waar geen poeder moet komen. Een goed geprepareerd onderdeel is dus droog, vet- en roestvrij en voorzien van het nodige afplakwerk. 

Hang het onderdeel aan een haak, of bevestig het ergens aan zodat het van elke kant goed bereikbaar is met het spuitpistool. Als je geen spuitcabine hebt, kun je een verhuisdoos pakken, daar de deksel vanaf halen en op zijn zijkant zetten. Stukje ijzerdraad erin steken om je onderdeel aan op te hangen en klaar. Door het ijzerdraad te draaien, draai je ook je opject mooi rond in de doos. Maak dat ijzerdraad zo, dat het makkelijk te demonteren is, bijvoorbeeld uit twee delen. Want als het onderdeel voorzien is van zijn laag stof, moet het naar de oven worden gebracht en dat moet je doen terwijl het aan de haak is bevestigd. De laag is onverhard en vingers erop beschadigen de poederlaag. Vergeet niet de massaklem (-) te bevestigen, want anders gaat het allemaal niet werken.

De doe het zelf setjes van VocorWij gebruikten de sprayset van Vocor. En daarmee gaat het als volgt:

Draai de ‘flow’ schroef dicht en open dan de spray gun volledig terwijl je niet op het onderdeel richt; draai dan de flow schroef langzaam open totdat het poeder als een zachte wolk uit de spray gun komt; het kan nodig zijn om een beetje te experimenteren om ervaring op te doen met de afmetingen van de wolk die de beste resultaten geven.

Daarna begint het echte werk en richt je het spuitpistool op het onderdeel dat je wilt coaten, dat werkt het best met het pistool op een centimeter of twintig afstand van het object. Intussen heb je de spanning erop gezet en kun je het onderdeel voorzien van een mooie laag stof. Doe eerst de hoekjes, want het is moeilijker een volledige coating te bereiken als dit later wordt gedaan. Nu gaat de massaklem eraf en wordt het nog ‘kale’ gedeelte waar de klem heeft gezeten ingespoten met poeder. Controleer het onderdeel goed of er geen kale en ongecoate plekken meer zitten voordat het naar de oven of andere warmtebron wordt vervoerd. Doe dat het best met de haak of ijzerdraad er nog aan en leg het voorzichtig in de oven. Hoewel het poeder er niet zo maar afvalt, behalve het teveel aan materiaal, is het natuurlijk erg gevoelig voor beschadiging, wanneer het nog niet is uitgehard.

Voor de meeste poeders is een tijd van tien minuten in een voorverwarmde oven op 180 graden toereikend, hoewel sommige poeders een iets hogere temperatuur en langere houdtijd nodig hebben. De oppervlakte is goed als het poeder overal glanst.

Na droging kan het onderdeel rustig in de oven afkoelen, waarna het klaar is om gebruikt te worden. Eventueel afplakmateriaal wordt er echter het best afgehaald als het object nog warm is. Pas op dat je je niet verbrand.

En dan nog
In de klassieke motorwereld gaan we meestal uit van coatings in allerlei kleuren, als het maar zwart is. Maar er zijn veel meer kleurschakeringen mogelijk. Zelfs je onderdelen een professionele goudkleurige finish geven is geen probleem. 

Onderdelen zijn eventueel van een nieuwe coating te voorzien over de oude heen. Daarvoor moet het onderdeel eerst verhit worden tot een temperatuur van ongeveer 100 graden, waarna het proces als hiervoor omschreven kan beginnen. Blank metaal is natuurlijk makkelijkers, maar ook hercoaten is goed te doen, met een beetje oefening.

 

Poedercoaten van een BSA Lightening frame uit 1969